Przegląd Okulistyczny Nr 3/2023

SZTUCZNA INTELIGENCJA W OKULISTYCE 2023

Sprawozdanie pokongresowe

Prof. dr hab. n. med. Andrzej Grzybowski Instytut Okulistycznych Badań Naukowych Fundacja Wspierania Rozwoju Okulistyki, Poznań

W dniu 23 czerwca odbyła się konferencja pt. „Sztuczna inteligencja w okulistyce 2023” zorganizowana przez Fundację Wspierania Rozwoju Okulistyki, Katedrę Okulistyki

UWM oraz Międzynarodowe Towarzystwo Sztucznej inteligencji w okulistyce dzięki grantowi udzielonemu przez Ministerstwo Edukacji i Nauki w ramach programu „Doskonała Nauka”.

Konferencja składała się z czterech sesji, dwie przedstawiały najnowsze osiągnięcia naukowe ze świata, a dwie – najnowsze osiągnięcia naukowe z Polski. W całej konferencji wzięło udział 12 wykładowców. Szczegółowy program i sylwetki wykładowców zaprezentowano na stronie https://aiinophthalmology.com/, a wykłady zostały po konferencji umieszczone na specjalnym kanale na YouTube.

Poniżej przedstawione zostanie streszczenie najważniejszych wykładów.

SIATKÓWKA JAKO OKNO, W KTÓRYM MOŻNA ZOBACZYĆ RYZYKO CHORÓB UKŁADU KRĄŻENIA (CVD)

Prof. Ryo Kawasaki, MD, PhD

Department of Social Medicine, Osaka University

Wstęp: Objawy naczyniowe siatkówki służą jako wskaźniki uszkodzeń narządów końcowych i są przejawem ryzyka sercowo-naczyniowego oraz zaburzeń metabolicznych, takich jak nadciśnienie czy cukrzyca. Wśród nich szczególnie widoczne są objawy skrzyżowania tętniczożylnego (A-V), odzwierciedlające przewlekłe nadciśnienie i stwardnienie tętnic. Chociaż objawy te wiążą się z ryzykiem sercowo-naczyniowym, ich wykorzystanie w warunkach klinicznych lub badaniach przesiewowych jest ograniczone ze względu na złożoność spójnej klasyfikacji. Najnowsze osiągnięcia technologiczne, takie jak głębokie uczenie się, zrewolucjonizowały tę dziedzinę. Wykład podzielony jest na dwie części skupiające się na ocenie nasilenia objawów skrzyżowania AV oraz ocenie profilu ryzyka chorób układu krążenia (CVD).

Czytaj więcej>>>

Sztuczna inteligencja w okulistyce.

Guru okulistycznej sztucznej inteligencji – Prof. Andrzej Grzybowski, Prof. Linda Zangwill, Prof. Michael F. Chiang, Prof. Damien Gatinel, Dr. Paisan Ruamviboonsuk i Prof. Michael D. Abràmoff – zastanawiają się, gdzie i jak technologia może pomóc w zapewnieniu najwyższej jakości diagnostyki chorób oczu.

Zagrożenia i potencjalne problemy urządzeń medycznych AI

Andrzej Grzybowski, profesor okulistyki i kierownik Katedry Okulistyki Uniwersytetu Warmińsko-Mazurskiego w Olsztynie oraz kierownik Instytutu Badań Okulistycznych Fundacji Wspierania Rozwoju Okulistyki w Poznaniu

Ostatnio zaobserwowaliśmy znaczny rozwój wielu technologii i aplikacji związanych ze sztuczną inteligencją (AI, artificial intelligence), a obietnice sztucznej inteligencji w opiece zdrowotnej są bardzo entuzjastyczne. Obejmują one m.in. poprawę wyników leczenia pacjentów, ułatwienie pracy zespołów medycznych, a także obniżenie kosztów dzięki unikaniu błędów i niepotrzebnych procedur. Wkroczyliśmy w czwartą fazę rewolucji przemysłowej, a sztuczna inteligencja jest jej najważniejszym elementem. Ambitne oczekiwania wobec sztucznej inteligencji w opiece zdrowotnej obejmują osiąganie lepszych wyników wśród lekarzy, pomoc w diagnozowaniu tego, czego obecnie nie da się zdiagnozować, pomoc w leczeniu tego, co obecnie nieuleczalne, przewidywanie nieprzewidywalnego i klasyfikowanie tego, co niesklasyfikowane. Sztuczna inteligencja może pomóc zachować relację lekarz-pacjent i przenieść ją z obecnej „płytkiej medycyny” w „głęboką medycynę” opartą na głębokiej empatii i relacji lekarz-pacjent. Obecnie średni czas wizyty w przychodni w USA dla ustalonego pacjenta wynosi 7 minut, a dla nowego pacjenta – 12 minut, a w wielu krajach azjatyckich wynosi on do 2 minut na pacjenta. Co gorsza, część tego czasu trzeba poświęcić na wypełnienie elektronicznej dokumentacji medycznej.

Czytaj więcej>>>

Przeciwwskazania okulistyczne do wybranych badań i terapii medycznych

Lek. Med. Anita Brona

Klinika Okulistyki  Uniwersyteckiego Szpitala Klinicznego we Wrocławiu

Spirometria

Spirometria jest badaniem szeroko dostępnym i coraz częściej stosowanym. Pomaga w wykryciu, monitorowaniu i ocenie leczenia chorób układu oddechowego. W codziennej praktyce okulista spotyka się z pytaniami lekarzy rodzinnych i pulmonologów o ocenę przeciwwskazań okulistycznych do przeprowadzenia spirometrii.

Wśród okulistycznych przeciwwskazań do spirometrii znajdują się: ostre odwarstwienie siatkówki oraz niedawna operacja okulistyczna. Tym, czego należy się obawiać w trakcie spirometrii, jest podwyższenie ciśnienia wewnątrzgałkowego (IOP – intraocular pressure), które spowodowałoby uszkodzenie w obrębie ran pooperacyjnych, naczyń czy nerwu wzrokowego. Teoretycznym mechanizmem wzrostu ciśnienia wewnątrzgałkowego jest zmniejszenie powrotu żylnego [1]. Przeprowadzone badanie nad zmianą IOP w trakcie podnoszenia ciężarów sugeruje, że u pacjentów podczas podobnych manewrów oddechowych w trakcie spirometrii może dochodzić do klinicznie istotnych zwyżek w IOP [2].

Nie ma wystarczających danych ani badań naukowych jednoznacznie postulujących, jak długo po danej operacji okulistycznej powinno się wstrzymać od wykonania spirometrii. Większość zaleceń opiera się na opiniach eksperckich. Według wytycznych Canadian Thoracic Association (CTA) z 2013 r. eksperci sugerują, by odczekać 3–6 tyg. od operacji oka. W zaleceniach przedstawionych przez  Amerykańskie Towarzystwo Chorób Klatki Piersiowej (ATS – American Thoracic Society) oraz Europejskie Towarzystwo Oddechowe (ERS – European Respiratory Society) na liście przeciwwskazań jest operacja okulistyczna w ciągu ostatniego tygodnia [3]. Hiszpańskie Towarzystwo Pulmonologii i Torakochirurgii (SEPAR – Sociedad Española de Neumología y Cirugía Torácica) sugeruje za to odczekać: 2 tygodnie – w przypadku okuloplastyki, 2 miesiące – witrektomii lub zabiegu przeciwjaskrowego, 3 miesiące – operacji odcinka przedniego (zaćmy lub keratotomii) [4].

czytaj więcej